Mars, czwarta planeta od Słońca, swój rdzawoczerwony kolor zawdzięcza obecności tlenku żelaza. Starożytnym Rzymianom kojarzył się on z krwią i pożogą, dlatego nazwali planetę imieniem Boga Wojny. Przez wieki wiedza o nim opierała się na domysłach – w 1877 roku błędne tłumaczenie obserwacji włoskiego astronoma Giovanniego Schiaparellego wywołało na świecie wiarę w istnienie marsjańskiej cywilizacji budującej sztuczne kanały.
„Kiedy wreszcie opadła mgła złudzeń, nie znaleźliśmy tam marsjańskich miast, zastaliśmy jednak coś o wiele bardziej pociągającego. Surową, nienaruszoną planetę, która skrywa tajemnice naszych własnych początków” – podkreśla Błażej Wereszko.
Choć Mars jest znacznie mniejszy od Ziemi, kryje rekordowe formacje: najwyższy w Układzie Słonecznym wulkan Olympus Mons (22 km wysokości) oraz potężny system kanionów Vallis Marineris. Wokół planety krążą dwa małe księżyce – Fobos i Deimos. Panują tam jednak skrajnie nieprzyjazne warunki: ciśnienie stanowi zaledwie 1% ziemskiego, a średnia temperatura wynosi -63°C (spadając nocą nawet do -140°C).
Mimo że blisko połowa misji na Marsa kończyła się niepowodzeniem, to właśnie tę planetę sondy badają najintensywniej. Po pionierskich przelotach i lądowaniach w latach 60. i 70. nadeszła era pojazdów kołowych – od małego łazika Sojourner, przez bliźniacze Spirit i Opportunity, które znalazły dowody na dawne istnienie wody, aż po współczesne mobilne laboratoria Curiosity i Perseverance.
„Można powiedzieć, że Mars jest jedyną planetą, przynajmniej taką, o której wiemy, zamieszkaną w pełni przez roboty” – zauważa autor audycji.
Planetę bez trudu dostrzeżemy gołym okiem – od gwiazd odróżnia ją czerwonawy blask oraz to, że jej światło nie migocze. Najlepsze warunki do obserwacji występują podczas tzw. opozycji (co ok. 2 lata i 2 miesiące), gdy Mars znajduje się najbliżej Ziemi i świeci najjaśniej przez całą noc. Aby jednak zobaczyć jego czapy polarne, potrzebny będzie teleskop.
Po więcej astronomicznych ciekawostek Błażej Wereszko zaprasza na cykliczne zajęcia Koła Astronomicznego do Obserwatorium Szkoły Łacińskiej w Malborku.
