Obchody rozpoczęły się przy tablicy poświęconej Sybirakom, znajdującej się przy kościele Matki Bożej Nieustającej Pomocy w Malborku. W uroczystości uczestniczyli przedstawiciele władz samorządowych, Rodzin Sybiraków, środowisk kombatanckich, służb mundurowych oraz Instytutu Pamięci Narodowej. Nie zabrakło również dzieci z malborskich szkół.
Pod tablicą upamiętniającą Sybiraków złożono kwiaty i zapalono znicze. Wspólnej modlitwie przewodniczył ks. Arkadiusz Śnigier, który odmówił modlitwę w intencji ofiar represji, zesłań i prześladowań.
Następnie uczestnicy przeszli pod Pomnik poświęcony Ofiarom Totalitaryzmów: niemieckiego nazizmu i sowieckiego komunizmu przy ul. Sikorskiego.
Burmistrz Marek Charzewski podczas swojego przemówienia przytoczył wspomnienia śp. ks. prałata Jana Żołnierkiewicza, który jako sześcioletni chłopiec był świadkiem tych dramatycznych wydarzeń. Te same słowa ks. Żołnierkiewicz wypowiedział podczas ostatniej uroczystości, w której uczestniczył w 2020 roku:
„Gdy zachodnia część naszej Ojczyzny pozostawała w walce z Niemcami i dogorywała, my, we wschodnich województwach, doświadczyliśmy wielkiej tragedii. Mieszkałem 15 kilometrów od granicy sowieckiej. Kilkupiętrowy gmach był zajęty przez Korpus Ochrony Pogranicza. Jak tylko weszli Sowieci, budynek został zniszczony, a pogranicznicy zamordowani. Miałem wtedy sześć lat i nie rozumiałem do końca tego, co się dzieje, ale byłem pełen strachu, bo ten strach udzielał się od rodziców i starszego brata”.
17 września 1939 roku, realizując ustalenia paktu Ribbentrop–Mołotow, Armia Czerwona wkroczyła na terytorium II Rzeczypospolitej. Sowiecka agresja była kolejnym ciosem dla Polski, która od 1 września walczyła już z niemieckim najeźdźcą. W następstwie sowieckiej okupacji rozpoczęły się masowe represje, aresztowania, deportacje i wywózki polskich obywateli w głąb Związku Sowieckiego.
Pamięć o tych wydarzeniach jest szczególnie ważna dla środowisk Sybiraków i ich rodzin. Od 2004 roku Dzień Sybiraka, obchodzony 17 września, jest okazją do przypomnienia losów osób deportowanych oraz do oddania hołdu tym, którzy nie przeżyli zesłania.
Zachęcamy do wysłuchania przemówienia burmistrza Marka Charzewskiego.