W okresie wakacyjnym największy ruch odnotowują drogi prowadzące nad morze, na Mazury oraz w rejony pojezierzy. Tysiące aut kierujących się na urlop generują nie tylko hałas, ale i tony zanieczyszczeń ropopochodnych. Z wyników Generalnego Pomiaru Ruchu (GPR) z 2025 r. wynika, że natężenie ruchu na polskich drogach wzrosło o 10% w skali roku. Nie tylko spaliny stanowią problem – podczas deszczu z dróg dojazdowych i parkingów położonych przy jeziorach oraz rzekach do wód spływają także paliwa, oleje i drobiny pochodzące ze ścierających się opon oraz układów hamulcowych.
Coraz większy ruch panuje również na polskich akwenach. Jak podaje Fundacja Ochrony Wielkich Jezior Mazurskich, w ciągu jednego sezonu Szlak Wielkich Jezior Mazurskich przemierza nawet 16 tysięcy jachtów i łodzi, a wraz z ich rosnącą liczbą zwiększa się ryzyko przedostawania się paliw i innych zanieczyszczeń do wody.
Silniki spalinowe w łodziach emitują podobne zanieczyszczenia jak samochody, m.in. tlenki azotu, sadzę, metale ciężkie oraz wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (WWA), które są toksyczne dla organizmów wodnych. Szczególnie niebezpieczne są starsze silniki dwusuwowe, ponieważ część paliwa trafia z nich bezpośrednio do wody.
Problem pogłębia utrzymująca się susza hydrologiczna. Niższy poziom wód sprawia, że szkodliwe substancje są słabiej rozcieńczane, przez co ich stężenie wzrasta. W efekcie pogarsza się jakość wody, a ryby i inne organizmy wodne są bardziej narażone na uszkodzenia skrzeli, zaburzenia rozrodu oraz niedobory tlenu.
Odpowiedzialny wypoczynek zaczyna się od prostych nawyków. Eksperci podpowiadają, jak zadbać o środowisko:
Tankujmy łodzie w osłoniętych miejscach i przy spokojnej wodzie, używając lejków oraz szczelnych kanistrów ograniczających rozbryzg paliwa.
Unikajmy mycia w rzece lub jeziorze elementów mających kontakt z paliwem.
Parkujmy samochody z dala od linii brzegowej i korzystajmy z wyznaczonych parkingów – bez wjeżdżania na nieutwardzone brzegi jezior i rzek.
Zasada na ten tydzień: chrońmy wodę przed paliwem i innymi zanieczyszczeniami – tankujmy oraz parkujmy w wyznaczonych miejscach.