Należy pamiętać, że niektórzy świadczeniobiorcy muszą kontrolować swoje dodatkowe zarobki, aby uniknąć finansowych konsekwencji ze strony Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Limity te są uzależnione od przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, ogłaszanego przez GUS co trzy miesiące.
Zmniejszenie lub zawieszenie świadczenia mogą spowodować przychody z umów, od których obowiązkowo odprowadzane są składki na ubezpieczenia społeczne, a także przychód, który stanowi podstawę wymiaru składek przy prowadzeniu działalności gospodarczej.
Od 1 marca świadczeniobiorcy, którzy pobierają emerytury, ale nie osiągnęli jeszcze powszechnego wieku emerytalnego, oraz wszyscy renciści, będą mogli dorobić bez żadnych konsekwencji do kwoty 6438,50 zł (70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia).
Jeśli ich przychód przekroczy 70%, ale będzie niższy niż 130% przeciętnej płacy, czyli 11 957,20 zł, świadczenie zostanie zmniejszone o kwotę przekroczenia, jednak nie więcej niż o tzw. kwotę maksymalnego zmniejszenia. Od 1 marca bieżącego roku do końca lutego 2027 r. kwoty te będą wynosić:
- 989,41 zł — dla emerytur i rent z tytułu całkowitej niezdolności do pracy;
- 742,10 zł — dla rent z tytułu częściowej niezdolności do pracy;
- 841,05 zł — dla rent rodzinnych, do których uprawniona jest jedna osoba.
Jeżeli dodatkowe przychody przekroczą próg 11 957,20 zł, wypłata świadczenia zostanie całkowicie zawieszona. Warto zaznaczyć, że granica ta wzrasta o 553,90 zł względem poprzedniego okresu.
Emeryci, którzy ukończyli powszechny wiek emerytalny (60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn), mogą dorabiać bez ograniczeń i nie muszą martwić się o rozliczenia z ZUS.
Istnieją jednak wyjątki:
- Zbieg świadczeń: osoby pobierające emeryturę w zbiegu z rentą z tytułu niezdolności do pracy z ubezpieczenia wypadkowego muszą liczyć się z tym, że jakakolwiek kwota dodatkowego przychodu poskutkuje zawieszeniem jednego ze świadczeń.
- Emerytura minimalna: jeżeli emeryt, któremu ZUS podwyższył świadczenie do kwoty minimalnej (1 978,49 zł brutto od 1 marca 2026 r.), osiągnie przychód przekraczający wysokość kwoty podwyższenia, emerytura będzie wypłacana w niższej wysokości (bez dopłaty do minimum).
- Grupy zwolnione z limitów: ograniczenia nie dotyczą osób pobierających renty dla inwalidów wojennych i wojskowych (jeśli niezdolność do pracy związana jest ze służbą) oraz rent rodzinnych po tych osobach.
Nowe limity będą obowiązywały do końca maja.
Osoby, które obowiązują limity dorabiania, muszą poinformować ZUS o podjęciu pracy oraz o przewidywanej wysokości zarobków. Można to zrobić, składając formularz EROP, który jest dostępny w placówkach ZUS, na stronie www.zus.pl i w portalu eZUS. Co roku najpóźniej do końca lutego należy dostarczyć zaświadczenie płatnika składek lub oświadczenie o wysokości przychodów osiągniętych w poprzednim roku kalendarzowym. Na tej podstawie ZUS ustali, czy świadczenie było wypłacane w prawidłowej wysokości.
Osoby, które dorabiały i nie poinformowały o tym ZUS, mogą zostać zobowiązane do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń nawet za trzy lata wstecz. Jeśli przychód został zgłoszony, ewentualny zwrot obejmuje wyłącznie ostatni rok.