Najczęstsze metody działania oszustów:
- „Na wnuczka” / „na członka rodziny” – sprawca dzwoni, podszywa się pod bliską osobę i informuje o nagłym wypadku, chorobie lub pilnej potrzebie finansowej. Prosi o szybkie przekazanie gotówki.
- „Na policjanta” / „na prokuratora” – oszust twierdzi, że pieniądze seniora są zagrożone i należy je przekazać do „zabezpieczenia” w związku z rzekomą akcją policyjną.
- „Na pracownika banku” – przestępca informuje o rzekomym włamaniu na konto i nakłania do podania danych logowania, kodów SMS lub wykonania przelewu na „bezpieczne konto”.
- „Na wypadek” – rozmówca przekazuje informację, że bliska osoba spowodowała wypadek i potrzebne są pieniądze na kaucję lub leczenie.
- „Na urzędnika” lub „pracownika administracji” – oszuści odwiedzają mieszkania pod pretekstem kontroli instalacji, wymiany liczników, sprawdzenia dokumentów czy przyznania świadczeń, a następnie kradną pieniądze.
- Oszustwa internetowe (phishing) – senior otrzymuje SMS lub e-mail z linkiem do fałszywej strony banku, firmy kurierskiej czy instytucji państwowej. Po wpisaniu danych logowania pieniądze znikają z konta.
- „Na dopłatę do paczki” – wiadomość SMS informuje o konieczności niewielkiej dopłaty do przesyłki. Kliknięcie w link prowadzi do strony wyłudzającej dane karty płatniczej.
- „Na inwestycje” – oszuści obiecują szybki i wysoki zysk z inwestycji w kryptowaluty, akcje lub surowce. Nakłaniają do wpłaty środków, które bezpowrotnie przepadają.
- „Na fałszywy konkurs” lub „wygraną” – informacja o rzekomej nagrodzie, którą można odebrać po uiszczeniu opłaty manipulacyjnej.
- Metoda „na BLIK” – przestępca podszywa się pod znajomego w mediach społecznościowych i prosi o podanie kodu BLIK.
Jak się chronić?
- Zachowuj ograniczone zaufanie wobec nieznanych osób.
- Nie działaj pod wpływem emocji i presji czasu.
- Nigdy nie przekazuj pieniędzy osobom, których nie znasz.
- Nie podawaj przez telefon ani internet danych osobowych, haseł, PIN-ów i kodów SMS.
- Rozłącz się i samodzielnie zadzwoń do bliskiej osoby lub instytucji na oficjalny numer.
- Nie wpuszczaj obcych do mieszkania bez weryfikacji ich tożsamości.
- Ustal z rodziną hasło bezpieczeństwa.
- Regularnie rozmawiaj z seniorami o nowych metodach oszustw.
- W banku ustaw limity przelewów i dodatkowe zabezpieczenia.
- W razie podejrzenia oszustwa natychmiast zadzwoń pod numer 112 lub skontaktuj się z Policją.
Pamiętajmy – policjant, prokurator ani pracownik banku nigdy nie żąda przekazania gotówki ani podania poufnych danych przez telefon. Wspólna czujność, edukacja i szybka reakcja mogą uchronić seniorów przed utratą dorobku życia.