Program jest odpowiedzią na realne potrzeby samorządów i stanowi element długofalowej polityki profilaktycznej – skoncentrowanej nie na usuwaniu skutków bezdomności zwierząt, lecz na przeciwdziałaniu jej przyczynom.
Profilaktyka zamiast leczenia skutków
Jednym z ustawowych obowiązków gmin jest zapobieganie bezdomności zwierząt oraz zapewnienie opieki zwierzętom bezdomnym, w tym kotom wolno żyjącym. W praktyce oznacza to konieczność opracowywania i realizowania corocznych programów opieki nad zwierzętami oraz zapobiegania ich bezdomności.
Program „Pomorskie dla zwierząt 2026” koncentruje się na najskuteczniejszych działaniach profilaktycznych tj. kastracji i sterylizacji kotów wolno żyjących oraz właścicielskich, a także ich znakowaniu lub czipowaniu. Wysoki poziom realizacji tych zabiegów w dłuższej perspektywie bedzie prowadził do ograniczenia niekontrolowanego rozmnażania, zmniejszenia liczby niechcianych zwierząt oraz realnego obniżenia kosztów ponoszonych przez samorządy.
Koty wolno żyjące, funkcjonujące w miejskich i wiejskich ekosystemach, odgrywają istotną rolę w kontroli populacji gryzoni. Jednocześnie brak kontroli rozrodu – zarówno w przypadku kotów wolno żyjących, jak i tzw. kotów „wychodzących” posiadających właścicieli – przyczynia się do wzrostu ich populacji i pogłębiania problemu bezdomności.
Zakres wsparcia
W ramach programu gminy będą mogły ubiegać się o rekomendację do uzyskania pomocy finansowej udzielanej przez Sejmik Województwa Pomorskiego. Ostateczną decyzję o przyznaniu dotacji podejmuje Sejmik w formie uchwały.
Wsparcie obejmie:
- kastrację i sterylizację kotów wolno żyjących wraz z ich znakowaniem (bezbolesne przycięcie końcówki ucha),
- kastrację i sterylizację kotów właścicielskich wraz z ich czipowaniem,
- czipowanie i rejestrację kotów właścicielskich w ogólnodostępnej bazie danych,
- czipowanie kotów, które wcześniej przeszły zabieg sterylizacji lub kastracji.
Wszystkie zabiegi muszą być wykonywane przez lekarza weterynarii, w sposób humanitarny i zgodny ze sztuką lekarską. Warunkiem koniecznym jest również zapewnienie kotom wolno żyjącym odpowiedniej opieki pozabiegowej i rekonwalescencji.
Zasady finansowania
Program przewiduje dotację celową w wysokości do 50% kosztów kwalifikowanych zadania. Wnioskowana kwota wsparcia może wynosić od 5 000 zł do 20 000 zł brutto.
Środki mogą zostać przeznaczone wyłącznie na koszty bezpośrednio związane z realizacją zabiegów. Koszty transportu zwierząt, opieki pozabiegowej, obsługi administracyjnej czy podatek VAT (jeśli możliwy do odzyskania) nie stanowią kosztów kwalifikowanych.
Zakończenie realizacji zadań musi nastąpić nie później niż do 31 października 2026 r.
Kto może aplikować?
O przyznanie rekomendacji mogą ubiegać się:
- gminy miejskie z terenu województwa pomorskiego do 15 tys. mieszkańców (wg GUS),
- wszystkie gminy wiejskie oraz miejsko-wiejskie z regionu.
Nabór wniosków potrwa od 18 do 27 lutego 2026 r. Wnioski będą rozpatrywane według kolejności wpływu do Urzędu Marszałkowskiego Województwa Pomorskiego, do wyczerpania środków przewidzianych w budżecie województwa.
Za przeprowadzenie naboru i ocenę formalną odpowiada Departament Środowiska i Rolnictwa UMWP, natomiast oceny merytorycznej dokona Zespół Oceniający powołany przez Marszałka Województwa Pomorskiego.
Wspólna odpowiedzialność za dobrostan zwierząt
Program „Pomorskie dla zwierząt 2026” to wyraz odpowiedzialnej i systemowej polityki województwa w zakresie ochrony zwierząt. Odpowiednio zaplanowane działania profilaktyczne nie tylko ograniczą cierpienie zwierząt rozmnażających się bez kontroli, ale zmniejsza też liczbę zwierząt trafiających do schronisk i zwiększą świadomość właścicieli w zakresie odpowiedzialnej opieki nad ich pupilami.
Szczegółowe informacje o programie, wzór wniosku oraz dokumentacja aplikacyjna zostaną opublikowane w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Marszałkowskiego Województwa Pomorskiego.
Kontakt merytoryczny — Departament Środowiska i Rolnictwa:
Referat Przyrody — Małgorzata Leszczyńska, tel. 58 3261-729, e-mail: [email protected]